يهوديان خرم‌آباد اقدام به تأسيس مدرسه‌اى به نام اليانس كردند كه تدريس زبان فرانسه هم جزو برنامه آن بود . اين دبستان كه مدير و آموزگار آن همه يهودى بودند ، شاگرد مسلمان هم مىپذيرفت و خانواده‌هايى كه ميل داشتند فرزندانشان با زبان فرانسه - كه در آن هنگام به واسطه روابط و سوابق گذشته فرهنگى ايران و فرانسه مورد توجه بود و به جاى زبان انگليسى در اين زمان در كشور ما رواج داشت - آشنا شوند آنها را به اين دبستان مىفرستادند . استغفار پيشاپيش : اين بنده بىبضاعت محتملا پيش‌بينى كردم كه بعضى از آقايان ممكن است بنده را تخطئه فرمايند كه چرا در اين كتاب از طايفه يا فرقه كولى سخن به ميان آورده‌ام و اين كار را يك نوع ( خداى نخواسته ) سوءادب تصور فرمايند . بنابراين لازم دانستم عرض كنم كه اينها بالاخره انسانند و مطابق كتب آسمانى همگى از نسل يك پدر به نام حضرت آدم و از بطن يك مادر به نام حضرت حوا هستيم - اگر به فرض محال به اظهارات داروين و شاگردان او تكيه كنيم و انسان را تكامل‌يافته ميمونها و بوزينگان و بالاخره ماهيان و جانوران دوران اول كه از نخستين جرثومه حياتى از دريا سر برآورده‌اند بدانيم كه از ميمون گذشته با ماهيان و لاك‌پشتان و قورباغه‌ها هم قوم و خويش خواهيم بود ! - و همه بندگان خداى متعال كه بىاراده مىرويم و عاقبت كار خدا داند و بس . ولى ما پيرو گفته‌هاى خدا هستيم و مؤمن به « إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ » مىباشيم و بارها از روحانيون بزرگ شنيده‌ايم كه كبر و نخوت خواركننده انسان است و حضرت امير ( ع ) فرموده « التكبر عين الحماقه » و شاعران گفته‌اند : قُلْ هُوَ اللَّهُ با همه قدرتش * زير تَبَّتْ يَدا أَبِي لَهَبٍ است كوليان لرستان در سرتاسر خاك لرستان اقليتى زندگى مىكند به نام « كولى » كه تحقيق در زندگانى آنان در خور بسى اهميت است از اين اقليت كه به صورت پراكنده مانند تخم گياه در همه‌جاى لرستان پاشيده شده‌اند ، اقليتى زحمتكش و در همه‌جا همه‌كاره‌اند ؛ ولى در عين حال در انظار مردم بىاهميت و هيچ‌كاره . آنها در شادى و شيون و چوبى و چمر « 1 » لرستانيان شركت دارند . به محض

--> ( 1 ) . چوبى و چمر : يعنى رقص دسته‌جمعى و عزادارى .